Saturday, September 5, 2015

पासपोर्टमा एक शब्दको फरकले रोजगारी गुम्ने खतरा

रामचन्द्र नेपाल
क्वालालम्पुर । जिम्मेवार निकायमा वस्नेहरुले गरेका सानो गल्तीका कारण विदेशमा वस्ने धेरै नेपालीहरुले दुःख पाईरहेका छन् । कमाउन भनेर हिडेकाहरुको रोजरोटी नै खोसिने होकि भन्ने अवस्था आएको छ । के सरकारी कर्मचारीले गरेका लार्पवाही आम नागरिकले भोग्नु नै पर्ने हो त ? या पीडितहरुलाई क्षतिपूर्तिको ब्यवस्था हुनुपर्ने हो यसकोबारेमा गहिरिएर सोच्नुपर्ने भएको छ ।
सरकारी कर्मचारीले गरेको सानो गल्तीका कारण मलेसियामा सल्यान कि लक्ष्मी वुढाथोकी र पाल्पाका डुमवहादुर दर्लामीले निकै दुःख पाए । परराष्ट्र मन्त्रालयको पासपोर्ट शाखाले गरेको सानो गल्तीले गर्दा मलेसियामा उनीहरुलाई निकै दुःख भएको छ । दुवैजनाको पासपोर्टमा देखिएको एक शब्दको गल्तीले मलेसियामा उनीहरुको नोकरी नै टुट्ने हो कि भन्ने अवस्था आएको छ ।
पढालेखा नभए कि लक्ष्मी बुढाथोकीलाई यतिवेला मलेसियामा निकै समस्या भएको छ । काभ्रा घर भएकी लक्ष्मीले वैदेशिक रोजगारीका जानको लागि गएको डिसेम्वर महिनामा पासपोर्ट वनाइन् । गएको साउन २२ गते इपोमा रहेको चोङ सेङ सी फुड कम्पनीमा उनी मलेसिया आईन् । लक्ष्मी त मलेसिया आईन् तर नेपालमा रहेका संम्वन्धित निकायहरुको अवस्था हेर्दा कतिसम्म निरिह छन् जस्तो लाग्छ । देश यसरी पनि चलिरहेको छ भन्ने भान हुन्छ ।
रोजगारीमा आउनु अगाडि धेरै प्रक्रिया पुरा गर्नुपर्छ । मेनपावरदेखि स्वास्थ्य संस्था इन्सोरेन्सदेखि, अभिमुखीकरण तालिम, श्रम स्विकृतिदेखि अध्यागमन विभागसम्म । तर लक्ष्मी स्वयं र उनको पासपोर्ट हेर्ने विभिन्न निकायहरु कसैले पनि ध्यान नदिदा उनी सजिलै मलेसिया आइन् । आफू महिला भएर पनि पासपोर्टको आधारमा पुरुष बनेर उनी सजिलै मलेसिया आईन् । पासपोर्टमा लेखिनु पर्ने शब्द -एफ) थियो तर पासपोर्टमा (एम) भए पनि सजिलै मलेसिया आईन् । यतिवेला भने यहि शक्दले गर्दा उनले रोजगारी गुम्ने अवस्थाको सृजना भएको छ ।
मलेसियामा कम्पनीको भिसा लगाउनको लागि मेडिकल गर्न कम्पनी साहुले मेडिकल गर्न लैजादा आफनो पासपोर्टमा गल्ती देखिएकोले समस्या भएको उनले वनाईन् । सवैको मेडिकल भयो मेरो पासपोर्टमा गल्ती देखियो भनेर गरेको छैन । अरुको भिसा लाग्नेबेला भयो मेरो अझै केहि भएको छैन । निकै निरास मुद्रामा रहेकी लक्ष्मीले भनिन्, ‘यत्तिकै घर फर्कुँ भने त्यत्रो ऋण गरेर आएकी छु, मेरो त विजोगै हुनेभो ।’
नेपाली दूतावास मलेसियाले एमआरपी पासपोर्टमा सच्याउन नमिल्ने भन्दै अर्काे नयाँ पासपोर्ट वनाउन अनुरोध गरेअनुसार उनले नयाँ पासपोर्टको लागि र्फम भरेकी छिन् । दूतावास श्रोत भन्छ कहिले काँही गल्ती हुन्छ अर्काे पासपोर्ट नआउदा सम्मको यहि पासपोर्टलाई आधार वनाएर अगाडि वढ्ने प्रक्रियाको लागि पत्र लेख्न मिल्छ ।
पाल्पा सिद्धेश्वरका डुमवहादुर दर्लामको पनि समस्या उस्तै छ । तर लक्ष्मीको जस्तो जटिल हैन । दर्लामी मलेसिया आएको सात वर्ष पुरा भयो । क्वालालम्पुर नजिकै रहेको सिमोनियाको एक कम्पनीमा फेक्ट्री वर्करको रुपमा कार्यरत छन् उनी । कमाई पनि राम्रै छ । आउँदो सेक्टेम्वर २९ मा उनको भिसाको म्याद सकिदैछ । ‘अव २४ दिन मात्रै छ, नोकरी रहला कि नरहला भन्नेे चिन्ताले सताएको छ’, उनले भने  ।
पाल्पा जिल्लावाट २००८मा लिएको राहदानीमा डुमवहादुर दलार्मी उल्लेख छ भने हाल २०१४ मा वनाएको मेशिनरी पासपोर्टमा पोमबहादुर दर्लामी छ । नामको अगाडिको एउटा मात्र शब्द पुरानेामा (डी) र नयाँ वनेको पासपोर्टमा (पी) मात्रैको फरकले गर्दा उनले निकै दुःख पाईरहेका छन् ।
‘कम्पनी साहुले मेरो पासपोर्टमा भिसा लगाउन लग्यो तेरो नाम नै फरक परेको छ जा वनाएर ल्याइज भनेर पासपोर्ट हातमा दिएर पठायो मत जिल्लै परेँ’ दूतावासमा भेटिएका उनले भने, ‘पत्र वनाईदिन्छु भनेर भन्नुभएको छ सायद हुन्छ कि ?’ मलेसियामा कमाएको पैसा जति श्रीमतीको उपचारमा खर्च भएको दुखेसो पोख्दै उनले फेरि अर्को समस्याले सताएको बताए ।
लक्ष्मी र डुम र प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन् । सरकारी निकायको सानो लापर्वाही र आफूले पनि राम्ररी पासपोर्ट नहेर्दा धेरै नेपालीहरुले यसरी नै दुःख पाइरहेका छन् । यसको दोष सरकारी निकायले लिने कि नागरिकले ?
www.onlinekhabar.com

Write Comment Below:

No comments:

Post a Comment